Podklejka Mortona a opuszczony I promień: błąd wkładki | GSP

W skrócie: podklejka Mortona (przedłużenie Mortona) to element wkładki, który podnosi podłoże pod pierwszym promieniem i dociąża go. Ma sens w stopie Mortona, w której pierwszy promień nie przyjmuje swojej części siły, a ta ucieka na drugą i trzecią głowę kości śródstopia. W stopie z opuszczonym pierwszym promieniem jest odwrotnie: głowa pierwszej kości śródstopia leży niżej niż pozostałe i już niesie dużo. Ta sama podklejka dokłada wtedy siłę pod trzeszczki i do stawu śródstopno-paliczkowego palucha. Na macie pedobarograficznej obie stopy mogą wyglądać podobnie, szczególnie przy haluksie. O tym, która to stopa, decyduje badanie na kozetce i reakcja na klin, a nie sama mapa nacisków.

Ten tekst jest kontynuacją artykułu Stopa Mortona i błędy we wkładkach. Pokazaliśmy tam jeden mechanizm: sama pelota metatarsalna nie wystarczy, jeśli problemem jest pierwszy promień. W naszym modelu dla osoby ważącej 80 kg pelota podnosiła siłę pod pierwszym promieniem ze 140 do 160 N, a przedłużenie pod pierwszym promieniem do 330 N. Teraz pokazujemy drugą stronę tego samego mechanizmu: co się dzieje, kiedy to przedłużenie trafia do stopy, która go nie potrzebuje.

Czym różni się stopa Mortona od opuszczonego pierwszego promienia?

Obie dotyczą pierwszego promienia, czyli pierwszej kości śródstopia razem z paluchem. Różni je to, gdzie ten promień leży względem reszty przodostopia i ile siły przyjmuje.

• Stopa Mortona. Pierwsza kość śródstopia jest krótka albo pierwszy promień ucieka do góry pod obciążeniem. Nie przyjmuje swojej części siły, więc ta przechodzi na drugą i trzecią głowę kości śródstopia. Typowy ślad na skórze to modzel pod drugą głową. Dlaczego to problem rozkładu siły w całej kończynie, a nie samych palców, opisaliśmy w tekście Stopa Mortona: dlaczego problem nie jest w palcach.
• Opuszczony pierwszy promień. Głowa pierwszej kości śródstopia leży poniżej płaszczyzny głów od drugiej do piątej. Pierwszy promień przyjmuje siłę za wcześnie i za dużo. Śladu szukasz pod pierwszą głową i trzeszczkami, a nie pod drugą.

Z tego wynikają przeciwne kierunki korekty. W stopie Mortona podnosisz podłoże pod pierwszym promieniem, żeby zaczął pracować. Przy opuszczonym pierwszym promieniu robisz pod jego głową miejsce, żeby mogła zejść w dół i przetoczyć się po trzeszczkach. Ten drugi element nazywa się odwróconym przedłużeniem Mortona (reverse Morton's extension) albo wycięciem pod pierwszym promieniem. Jego zadaniem jest miejscowo zmniejszyć reakcję podłoża i pozwolić pierwszemu promieniowi zgiąć się podeszwowo, co zmniejsza ucisk w stawie palucha.

Czy stopa Mortona i opuszczony pierwszy promień wyglądają tak samo na macie pedobarograficznej?

W czystej postaci nie. Ich mapy przodostopia są prawie lustrzane.

W praktyce te obrazy zbliżają się do siebie w trzech sytuacjach.

1. Haluks

Paluch odchylony na zewnątrz i przesunięta pierwsza kość śródstopia zmieniają rozkład nacisku. W badaniu Hofmanna i współpracowników (2019) 36 osób z jednostronnym haluksem miało na bieżni pedobarograficznej wyższe ciśnienia pod drugą i trzecią głową kości śródstopia niż osoby zdrowe. Mapa przodostopia z haluksem może więc wyglądać „mortonowo”, choć pierwsza kość śródstopia wcale nie jest krótka.

Literatura nie jest tu jednak zgodna. Przegląd systematyczny Nix i współpracowników (2013) znalazł badania, w których przyśrodkowa część przodostopia przy haluksie była obciążona bardziej, i takie, w których była obciążona mniej. Metaanaliza z 2025 roku potwierdziła jedynie mniejsze obciążenie palucha w pomiarach w bucie. Przeniesienia siły na inne części przodostopia nie udało się jednoznacznie wykazać, a wynik mocno zależał od sposobu pomiaru. Wniosek dla praktyki: mapa stopy z haluksem nie mówi, jaki typ stopy jest pod spodem.

2. Ruchomy opuszczony pierwszy promień

Jeśli pierwszy promień jest opuszczony, ale ruchomy, podłoże wypycha go pod obciążeniem do poziomu pozostałych głów. W staniu i w środku podporu mapa może wtedy wyglądać neutralnie, a nawet pokazywać niedobór pod pierwszą głową. Przewaga pierwszej głowy pojawia się dopiero w późnym podporze, i to nie zawsze.

3. Sama statyka

W staniu obie stopy mogą dać podobny obraz. Różnicę widać dopiero w chodzie: w kolejności obciążania głów i w tym, którędy wychodzi linia nacisku.

Mata pokazuje skutek, czyli gdzie idzie siła. Nie pokazuje przyczyny. Dlatego w GSP nie dobieramy wkładki z samej mapy. Szerzej piszemy o tym w artykule Diagnostyka stopy.

Jakie siły działają na staw śródstopno-paliczkowy palucha?

Żeby zrozumieć, dlaczego źle dobrana podklejka szkodzi, trzeba rozpisać, co dzieje się w stawie palucha w końcowej fazie podporu, tuż przed odbiciem. Działają tam cztery główne siły.

1. Reakcja podłoża pod głową pierwszej kości śródstopia. Działa od dołu i podnosi głowę, czyli zgina pierwszy promień grzbietowo.
2. Mięsień strzałkowy długi. Przyczepia się do podstawy pierwszej kości śródstopia i ciągnie ją tak, że głowa jest dociskana do podłoża, a przyśrodkowa kolumna stopy się rygluje. Opisali to Johnson i Christensen (1999) na modelu kadawerowym. To przeciwwaga dla siły nr 1.
3. Rozcięgno podeszwowe, czyli mechanizm windlass. Kiedy paluch idzie w wyprost, rozcięgno nawija się na głowę pierwszej kości śródstopia jak lina na bęben, napina się i dociska głowę w dół (Hicks, 1954).
4. Reakcja podłoża pod paluchem. Wymusza wyprost w stawie. Hamują go zginacz długi palucha i zginacz krótki palucha, w którego ścięgnach leżą trzeszczki.

Warunek prawidłowej pracy stawu jest jeden. Żeby paluch mógł się wyprostować do odbicia, a w chodzie potrzebuje na to około 60–65°, głowa pierwszej kości śródstopia musi zejść w dół i przetoczyć się do tyłu po trzeszczkach. Roukis i współpracownicy (1996) pokazali, że im wyżej ustawiony jest pierwszy promień, tym mniej wyprostu zostaje w stawie palucha. Jeśli głowa jest wypychana do góry, staw zakleszcza się od strony grzbietowej.

Haluks dokłada tu swoje. W badaniu Rusha, Christensena i Johnson (2000) po ustawieniu odchylonej pierwszej kości śródstopia w osi mechanizm windlass zginał pierwszy promień podeszwowo o 26% bardziej. Działa to też w drugą stronę: im bardziej pierwsza kość śródstopia jest odchylona, tym słabiej windlass stabilizuje pierwszy promień.

Co robi podklejka Mortona w stopie z opuszczonym pierwszym promieniem?

Przedłużenie Mortona robi dokładnie to, do czego zostało zaprojektowane: przenosi siłę na pierwszy promień. W badaniu na 25 osobach bez deformacji stóp zmieniało nacisk pod mniejszymi kośćmi śródstopia (Diagnostics, 2023). W stopie Mortona to pożądany efekt. W stopie z opuszczonym pierwszym promieniem ten sam efekt działa przeciwko niej.

W przypadku, który opisujemy niżej, wkładka miała dwa elementy: pelotę i podklejkę Mortona. W stopie z opuszczonym pierwszym promieniem oba działały w tym samym, niekorzystnym kierunku.

• Podklejka Mortona podnosi podłoże pod głową, która i tak leży najniżej. Siła nr 1 gwałtownie rośnie. Jeśli pierwszy promień jest ruchomy, głowa zostaje wypchnięta do góry i staw zakleszcza się przy odbiciu, więc wkładka sama ogranicza wyprost palucha. Jeśli pierwszy promień jest sztywniejszy, rośnie szczytowy nacisk pod trzeszczkami.
• Przedłużenie pod paluchem go usztywnia. Przedłużenie Mortona stosuje się m.in. przy bolesnym hallux rigidus (Sánchez-Gómez i wsp., 2023), a sztywna wersja ogranicza ruch w stawie. U kogoś, kto ma dobry ruch palucha góra–dół, zabiera to windlass, czyli siłę nr 3. Stopa traci sztywną dźwignię do odbicia.
• Pelota za głowami od drugiej do czwartej odciąża środkowe głowy i przesuwa obciążenie na skrajne promienie. W stopie, w której pierwszy promień już niesie najwięcej, to kolejny wektor na pierwszą głowę.

Skoro w naszym modelu przedłużenie potrafi ponad dwukrotnie zwiększyć siłę pod pierwszym promieniem stopy Mortona, to w stopie z opuszczonym pierwszym promieniem ten sam element dokłada siłę tam, gdzie i tak jest jej najwięcej.

Gdzie staw palucha „się łamie”?

Przeciążony staw może ustąpić w dwóch kierunkach.

Kierunek pierwszy: w koślawość. Gdy odbicie przez paluch jest zablokowane, ciało obchodzi blokadę i przetacza się przez przyśrodkową krawędź palucha. Reakcja podłoża działa wtedy na paluch od strony przyśrodkowej i odpycha go na zewnątrz. W przeglądzie Nix i współpracowników (2013) ograniczony wyprost w stawie palucha wymieniono wśród czynników, które mogą zwiększać tę odwodzącą siłę. Przy istniejącym haluksie ścięgna prostownika i zginacza długiego palucha oraz przywodziciel palucha przechodzą już bocznie od osi stawu, więc każde takie odbicie pogłębia odchylenie. Duża rotacja wewnętrzna w biodrze sprzyja temu, żeby kończyna w podporze rotowała do środka. Podudzie rotujące do środka sprzęga się z pronacją stopy, a stopa w pronacji odbija się przyśrodkową krawędzią palucha. W każdym przypadku to hipoteza do sprawdzenia w chodzie.

Kierunek drugi: ucisk pod stawem. Siła skupia się na trzeszczkach, głównie przyśrodkowej, która leży bardziej centralnie pod obciążeniem. Długotrwałe przeciążenie oznacza podrażnienie trzeszczek, a w skrajnym przypadku złamanie zmęczeniowe. Przy trzeszczce dwudzielnej dochodzi jeszcze jedno ryzyko: powtarzane mikrourazy mogą rozerwać połączenie między jej częściami.

Przypadek z naszej praktyki: haluksy, dwudzielne trzeszczki i wkładka, która nic nie zmieniała

Klientka przyszła z wkładkami, na których była pelota i podklejka Mortona. Wkładki nie dawały efektu.

Co pokazało RTG?

• koślawość paluchów obustronnie: 27° po prawej, 23° po lewej,
• zmiany zwyrodnieniowe w stawach śródstopno-paliczkowych palucha po obu stronach,
• dwudzielne trzeszczki przyśrodkowe po obu stronach.

Trzeszczka dwudzielna to wariant budowy, a nie złamanie. W badaniu Munuery i współpracowników (2007) na 474 zdjęciach RTG co najmniej jedną podzieloną trzeszczkę miało 14,6% stóp. Najczęściej podzielona była trzeszczka przyśrodkowa, a w stopach z haluksem dwudzielna trzeszczka przyśrodkowa występowała istotnie częściej niż w stopach bez haluksa. Dla wkładki ma to jedno znaczenie: element, który i tak niesie dużo, jest tu zbudowany z dwóch części.

Co pokazało badanie?

• Brak modzeli pod drugą głową kości śródstopia. Przy stopie Mortona przeciążenie drugiej głowy jest długotrwałe i prawie zawsze zostawia ślad na skórze. Tu go nie było.
• Zrogowaciała skóra na opuszce palucha. To ślad, że odbicie idzie przez sam koniec palucha.
• Bardzo ruchomy paluch, dobrze pracujący góra–dół.
• Ręczne ustawienie palucha, również z korekcją haluksa, nie potwierdzało obrazu stopy Mortona.
• Bardzo duża rotacja wewnętrzna w biodrach.

Co pokazał test z klinem?

W siadzie klinowaliśmy stopę pod opuszczony pierwszy promień. Core zaczął się włączać. Na jej własnej wkładce ten sam test nie dawał żadnej reakcji.

W logice GSP to waży więcej niż obraz z maty. Stopa, która dostaje podparcie we właściwym miejscu, zmienia stabilizację wyżej. Stopa, która dostaje je w złym miejscu, nie zmienia niczego.

Wniosek

Obraz jest spójny z opuszczonym, ruchomym pierwszym promieniem i haluksem, który na macie mógł udawać stopę Mortona. Wkładka dokładała siłę na najbardziej obciążony element tej stopy: stawy ze zmianami zwyrodnieniowymi i dwudzielne trzeszczki. Kierunek korekty jest odwrotny. Podklejka Mortona wychodzi z wkładki, pelotę sprawdzamy osobno, a pod pierwszą głową robimy miejsce. Każdą z tych zmian weryfikujemy retestem.

Jak sprawdzić to przed zamówieniem wkładki?

W drzewie decyzyjnym GSP ustawienie stopy i miednicy jest trzecim piętrem, po stabilizacji trickowej i globalnym przeproście. Pierwszy promień należy do tego piętra. Całe drzewo rozpisaliśmy w artykule Globalny przeprost: po czym go poznać.

Na piętrze stopy pracujesz w pętli test → interwencja → retest:

1. Kozetka. Ustaw staw skokowo-piętowy w neutrum i sprawdź, gdzie leży pierwsza głowa względem głów od drugiej do piątej. Przesuń pierwszy promień w górę i w dół. Przy stopie Mortona dominuje ruch do góry z miękkim końcem, a opuszczony pierwszy promień spoczywa nisko. Zegnij palce i obejrzyj linię głów: krótką pierwszą kość śródstopia widać jako cofniętą głowę. Długi drugi palec tego nie dowodzi, bo o jego długości decydują paliczki.
2. Skóra. Modzel pod drugą głową wskazuje na stopę Mortona. Modzel pod pierwszą głową albo trzeszczkami wskazuje na opuszczony pierwszy promień.
3. Mata w chodzie, nie tylko w staniu. Porównaj szczyty nacisku pod pierwszą i drugą głową, kolejność kontaktu głów i miejsce, którym wychodzi linia nacisku. Pamiętaj, że haluks może zamaskować obraz.
4. Klin przed wkładką. Zasymuluj korektę klinem i sprawdź reakcję: core, chód, windlass w obciążeniu. Sprawdź też kierunek odwrotny. Jeśli nic się nie zmienia, stopa nie jest w tym przypadku ogniwem prowadzącym i szukasz wyżej.
5. Test eliminacyjny na gotowej wkładce. Zdejmij jeden element, zrób retest, potem zdejmij następny. Jeden parametr naraz, żeby wiedzieć, co odpowiada za wynik.

Całą tę diagnostykę, od kozetki do chodu, uczymy krok po kroku w kursie Stopa i wkładki w koncepcji GSP.

Jak rozpisać ten problem w Atlasie GSP?

Atlas GSP pomaga zobaczyć, które mięśnie biorą udział w problemie i jakim testem FTM je sprawdzić. Na karcie mięśnia widzisz jego funkcje w poszczególnych odcinkach, punkt w łańcuchu GSP Chains, sąsiednie punkty oraz test FTM z antagonistami i synergistami. Są tam też przyczepy oraz pary i kompensacje podpięte pod filmy z subskrypcji.

Przy takim przypadku warto otworzyć karty tych mięśni:

• m. strzałkowy długi dociska pierwszą głowę i rygluje przyśrodkową kolumnę. Jeśli nie pracuje, pierwszy promień traci stabilność przy odbiciu.
• m. odwodziciel palucha przy haluksie przesuwa się pod staw i traci dźwignię. Pisaliśmy o tym w artykule Przeciążenie odwodziciela palucha.
• m. przywodziciel palucha przyczepia się od strony bocznej i ciągnie paluch na zewnątrz.
• m. zginacz krótki palucha ma w swoich ścięgnach obie trzeszczki, więc każda zmiana obciążenia pod pierwszą głową przechodzi przez ten mięsień.
• m. zginacz długi palucha biegnie między trzeszczkami i hamuje wyprost palucha.
• m. piszczelowy tylny kontroluje pronację, a od niej zależy, jak stopa wchodzi w odbicie.

W treningu swobodnym Atlasu są tryby „test → mięsień” i „mięsień → test”. Dzięki nim, kiedy robisz test FTM, wiesz, który mięsień sprawdzasz. A kiedy masz hipotezę o konkretnym mięśniu, wiesz, jakim testem ją zweryfikować, zanim wybierzesz ćwiczenie.

Jakie ćwiczenia i testy wybrać w wyszukiwarce GSP Chains?

Atlas pokazuje problem, a wyszukiwarka daje rozwiązanie. W wyszukiwarce subskrypcji filtrujesz bibliotekę po kierunku ruchu, odcinku, płaszczyźnie i rodzaju materiału. Przy takim przypadku proponujemy kolejność zgodną z drzewem: najpierw stopa, potem biodro.

Krok 1. Testy stopy przed zmianą wkładki i po niej

Filtry: odcinek: stopa · rodzaj: test FTM.

• FTM: m. strzałkowy długi oraz FTM: m. strzałkowy długi – funkcja druga (płaszczyzna czołowa): czy pierwszy promień ma czym się ustabilizować.
• FTM: m. odwodziciel palucha oraz FTM: m. przywodziciel palucha (płaszczyzna czołowa): równowaga sił, które ustawiają paluch.
• FTM: m. zginacz krótki palucha oraz FTM: m. zginacz długi palucha (płaszczyzna strzałkowa): kontrola wyprostu palucha.
• FTM: m. piszczelowy tylny oraz diagnostyka Brak inwersji – m. piszczelowy tylny (płaszczyzna horyzontalna).

Te same testy powtarzasz po zmianie wkładki. To jest Twój retest.

Krok 2. Ćwiczenia stopy, kiedy wkładka już nie przeszkadza

Filtry: odcinek: stopa · kierunek: prostowanie · płaszczyzna strzałkowa · rodzaj: ćwiczenie.

• Torowanie ruchu stopy i Stopa w treningu po analizie chodu na start.
• Wspięcie na palce wraz z wyznaczeniem linii przedniej uczy, którędy ma przechodzić odbicie.
• Progresja wspięcia na palce i Wspięcie na palce w klęku jednonóż z migracją środka ciężkości przód-tył jako kolejne poziomy.

Ważne zastrzeżenie: wspięcia na palce dociążają przodostopie. Jeśli przy nich pojawia się ból pod pierwszą głową kości śródstopia, wróć do poprzedniego kroku. Ból pod trzeszczkami przy odbiciu albo przy wyproście palucha to sygnał, żeby przed zwiększeniem obciążenia skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą.

Krok 3. Biodro i rotacja zewnętrzna

Filtry: odcinek: biodro · kierunek: rotacja zewnętrzna · płaszczyzna horyzontalna. Przy dużej rotacji wewnętrznej w biodrach sprawdź, czy biodro potrafi kontrolować rotację zewnętrzną w podporze.

• FTM: m. gruszkowaty i FTM: tylna pętla skośna jako test.
• Regresja hip aeroplane 1, 2 i 3, a potem Hip aeroplane jako progresja kontroli rotacji na jednej nodze.

Kolejność ma znaczenie. Jeśli zaczniesz od biodra, a stopa wciąż stoi na wkładce, która blokuje odbicie, biodro będzie trenować w złych warunkach.

Najczęstsze pytania

Czy podklejka Mortona może zaszkodzić?

Tak, jeśli trafi do stopy, w której pierwszy promień jest opuszczony. Dokłada wtedy siłę pod pierwszą głowę i trzeszczki, które i tak niosą dużo, a jeśli biegnie pod paluchem, usztywnia go i osłabia mechanizm windlass.

Czym jest odwrócony Morton?

To wycięcie albo zagłębienie we wkładce pod pierwszą głową kości śródstopia. Zmniejsza miejscowo reakcję podłoża i pozwala pierwszemu promieniowi zejść w dół, dzięki czemu paluch może się wyprostować bez zakleszczania stawu.

Czy haluks oznacza stopę Mortona?

Nie. Haluks może współistnieć zarówno ze stopą Mortona, jak i z opuszczonym pierwszym promieniem. Jest przy tym częsty: według metaanalizy Nix i współpracowników (2010) dotyczy około 23% dorosłych w wieku 18–65 lat i 35,7% osób po 65. roku życia, przy czym u kobiet występuje ponad dwa razy częściej niż u mężczyzn (30% wobec 13%).

Czy dwudzielna trzeszczka to złamanie?

Nie. To wariant budowy, który ma kilkanaście procent stóp. Odróżnienie go od złamania należy do lekarza i badania obrazowego. Dla doboru wkładki ważne jest to, że taka trzeszczka składa się z dwóch części, więc nie warto jej dociążać.

Czy mata pedobarograficzna wystarczy do doboru wkładki?

Nie. Mata pokazuje, gdzie idzie siła, ale nie pokazuje dlaczego. Haluks, ruchomy pierwszy promień i pomiar w staniu potrafią upodobnić do siebie stopy, które wymagają odwrotnej korekty. Dlatego mapę zawsze łączymy z kozetką, testem klinem i retestem.

Czy po zmianie wkładki trzeba ćwiczyć?

Tak. Wkładka daje warunki, a ruch tworzy nawyk. Dlaczego samo podparcie nie wystarczy, opisaliśmy w tekście Nie podpieraj łuku. Naucz stopę go tworzyć.

Gdzie czytać dalej?

• Stopa Mortona i błędy we wkładkach: pierwsza część, dlaczego sama pelota nie wystarczy.
• Dlaczego wkładki nie pomagają?: wkładka jako zmiana wektora siły, a nie podpórka.
• Ból kolana przy stopie Mortona: co dzieje się wyżej, kiedy pierwszy promień nie pracuje.

Jeśli chcesz rozpoznawać takie stopy samodzielnie, od kozetki przez matę po chód, zajrzyj do kursu Stopa i wkładki w koncepcji GSP. A jeśli chcesz od razu przełożyć ten tekst na testy i ćwiczenia, Atlas GSP i wyszukiwarka GSP Chains są w subskrypcji GSP za 39 zł miesięcznie.

Źródła

1. Hicks JH. The mechanics of the foot. II. The plantar aponeurosis and the arch. Journal of Anatomy. 1954;88(1):25–30.
2. Johnson CH, Christensen JC. Biomechanics of the first ray. Part I. The effects of peroneus longus function: a three-dimensional kinematic study on a cadaver model. Journal of Foot and Ankle Surgery. 1999;38(5):313–321.
3. Rush SM, Christensen JC, Johnson CH. Biomechanics of the first ray. Part II: Metatarsus primus varus as a cause of hypermobility. A three-dimensional kinematic analysis in a cadaver model. Journal of Foot and Ankle Surgery. 2000.
4. Roukis TS, Scherer PR, Anderson CF. Position of the first ray and motion of the first metatarsophalangeal joint. Journal of the American Podiatric Medical Association. 1996;86(11):538–546.
5. Nix S, Smith M, Vicenzino B. Prevalence of hallux valgus in the general population: a systematic review and meta-analysis. Journal of Foot and Ankle Research. 2010;3:21. doi:10.1186/1757-1146-3-21
6. Nix SE, Vicenzino BT, Collins NJ, Smith MD. Gait parameters associated with hallux valgus: a systematic review. Journal of Foot and Ankle Research. 2013;6:9. doi:10.1186/1757-1146-6-9
7. Hofmann UK, Götze M, Wiesenreiter K, Müller O, Wünschel M, Mittag F. Transfer of plantar pressure from the medial to the central forefoot in patients with hallux valgus. BMC Musculoskeletal Disorders. 2019;20:149. doi:10.1186/s12891-019-2531-2
8. Does hallux valgus impair medial forefoot loading? A meta-analysis of plantar pressure distribution. Journal of Foot and Ankle Research. 2025:e70073. doi:10.1002/jfa2.70073
9. Munuera PV, Domínguez G, Reina M, Trujillo P. Bipartite hallucal sesamoid bones: relationship with hallux valgus and metatarsal index. Skeletal Radiology. 2007;36(11):1043–1050.
10. Orthopaedic simulation of a Morton's extension to test the effect on plantar pressures of each metatarsal head in patients without deformity: a pre-post-test study. Diagnostics. 2023;13(19):3087. mdpi.com/2075-4418/13/19/3087
11. Sánchez Gómez R, López-Alcorocho Sánchez JM, Nuñez Fernández A i wsp. Morton's extension on hallux rigidus pathology. Prosthesis. 2023;5(1):19. mdpi.com/2673-1592/5/1/19
12. Morton's Extensions. oandp.com, 2018. progress.oandp.com